Ali Yaver Kaya Anlatıyor... -2- (Xanım KAYA )

Ziyaretgahı Yapılan Bir Bayan Savaşçı Xanım KAYA

PKK Resmi Tarihinde Bir Kaya.. Havva (Xanım Kaya)-Hilvan/1962..12 Eylül öncesi Hilvan'da faaliyet yürüttü.Lübnan-Filistin sahasında eğitim gördü. Eruh örgütünde örgütsel,askeri faaliyet yürüttü. Bir eylem grubun sorumlusu iken 30 Haziran 1985'de Eruh'da Faşist sömürgeci ordu ile girdiği bir çatışmada şehit düştü, denilmektedir. Şimi Ali Yaver Kaya'yı dinleyelim...

Gülmüş- Peki Sevgili Ali, ben şeyi söyleyeyim... Dünyadaki genel değişmeler; 1915, 1945, birinci dünya savaşı vs... Fakat bizde genel ve en önemli patlama 68'de Fransa’da patlayan gençlik hareketiyle başladı.

68 lerden sonra dünyaya yayılan genel siyasi hareketler özellikle 70-72 de bize de yansıdı Deniz Gezmişlerle. Türkiye’de öğrenci ve aydınlara da bir yansıma var. 70 den 75 lere doğru geldiğimizde Hilvan özgülünü anlatalım. O zamanlar kaç yaşındaydın?

Ali Yaver Kaya: 12-13 yaşlarında falan...

Gülmüş: 12-13. Ama aramızda daha önce konuştuklarımızla biliyorum ki sen çok erken devrimci düşüncelerle tanışmışsın. Senin devrimci fikirlerle tanışman ve senin Hilvan’daki öncü devrimcileri bize biraz anlatır mısın?

Ali Yaver Kaya: Tabi, o dönemde Hilvan gençliği çok önemli bir rol oynadı bu işte. Benim yetiştiğim dönemlerde Hilvan’da yoğun bir gençlik var. Ve o gençlik çok zeki insanlardan oluşuyordu.

Gülmüş: Kimler vardı mesela?

Ali Yaver Kaya: O dönemde yaşım küçük olmasına rağmen benden üç-dört yaş büyüklerle ilişkim oldu. Mesela Halil çavgun, Fuat Çavgun, daha sonra Emin Yavuzlar... Genellikle hukukum dolayısıyla genellikle Halil ve Fuat onlarla oldu. Emin daha yaşlı biriydi. Benden en az on yaş daha büyüktü. Fakat 75-76'lardan sonra daha çok onlarla ilişkilerimiz oldu.

Gülmüş: Evet.

Ali Yaver Kaya: Yani o dönemin Hilvan gençliği hep böyle yoğun bir şekilde okul okuyan, yatılı okullarda okuyan bir gençlikti. O dönemde Hilvan’a yansıyan şey, Hilvan’ın ekonomik yapısını da korudu. Yani o dönemin aile yapısı ve durumu böyle gerektirdi. Yani hem Kürd ve yoksul olursanız arayış içine girersiniz.

Bir yandan dünyadaki o sol dalga, 68 den itibaren yayılan o dalga tabi önce Türkiye’ye geliyor, sonra her tarafa yayılıyor. Yani okullarda okuyanlar aydın ve zeki bir kesim. Arayış içinde olan bir kesim. Tabi bu durum insanları sorgulamalara yöneltiyor. Yani o gençliğin başka yere kayması mümkün değil.

Gülmüş: Evet...

Ali Yaver Kaya: Ne olacak bu durumda? İlkin sınıf çelişkisine yönelecek. Bu sınıf mücadelesinde kurtuluşu sosyalizmde görme, yani bu açıdan sosyalizme yönelme.

Bu açıdan, bu arkadaşların, diyelim ki Halil, Fuat ve diğer arkadaşların ilk planda...

Gülmüş: Türkiye’den gelen, bizim acanta dediğimiz, Türkiye’den gelen iki şekilde bir akım var. Bir, burjuva partileri geliyor; yani işte CHP sidir, MHP sidir, AP sidir. Bir de sol versiyonlar var. Halkın Kurtuluşu’dur, Kurtuluş’tur, işte KAWA’dır... Bu tür acantalar geliyor. Benim burda senden öğrendiğim 1968-69 da bir Kürdçü hareket te var. Yani Türkiye KDP si. Bunu Faik Bucaklar, diğerleri...

Yani Kürdlerin biraz şöyle olmuyor mu? Sağ yelpazede mücadele edenler gençliğe ulaşmada geç kaldılar, veya atıl kaldılar. Bunun yerine Türkiye’de sol hareketler çok çabuk girebildi. Çünkü pozitif mihver bizi Türkçe’ye götürüyor. Türkçe’ye götürürken bir de sol yayınları okuyoruz.

Mesela ben koca Kürdistan’da pek az insanda Xebat yayın organını çok az gördüm. Xebat çok gizli ve çok dar çalışıyor. Orada, Hilvan’da, hareket olarak, isim olarak hangi hareketler vardı, 74-75 lerde?

Ali Yaver Kaya: Aslında isim olarak hiç bir hareket yoktu. Ama dediğim gibi –zar zor hatırlıyorum, yani 69 da mıydı tam hatırlamıyorum,- DDKO nun bir mitingi oldu. Çocuk yaştaydım ama hatırlıyorum.

Gülmüş: DDKO'nun mu?

Ali Yaver Kaya: DDKO nun evet. Bir mitingi oldu. Hatta yoğun bir mitingti, büyük bir katılım göstermişlerdi. Katıldım ama bilmiyordum. O dönemde “doğuya yol, su, elektrik” talepleri dile getiriliyordu. DDKO hazırlamıştı. Siverek’te de hazırlamışlardı.

Gülmüş: Evet... Batman’da, Silvan’da.

Ali Yaver Kaya : Evet. Ondan sonra bir şey olmadı. Ne bir devamı geldi ve ne de bir örgütlemesi oldu. Dediğim gibi daha sonraki süreçte hep sosyalizm söylemleri oldu. İlk dönemde öyle Kürdçü söylemler ilk planda değildi. Tabi solculukla beraber ta 74-75 lere kadar sosyalizm gelirse, sosyalizm kurarsak zaten sosyalizm Kürd sorununu çözer deniyordu. Yani öyle bir anlayış vardı.

Bu açıdan etkili eğilim hep sol ve sosyalizmdi.

Gülmüş : Aslında bu Hilvan’a özgü değil. Biliyorsun 17 Ekim devrimiyle beraber, işte Küba, Vietnam’la beraber zaten sol ve sosyalizm gelişiyor.

Bir de Hilvan’da tahmin edersem yoksul bir kesim var. Ağalık feodalite hakim. İnsanlar daha çok sola meyilleniyor. Biz buradan hareketle diyelim ki Hilvan’da Halil’di, Fuat’tı hatta bir ara söylemiştin Halil Varlı’dır falan.

Böyle Ankara’yla, metropolitan kentlerle ilişkisi olan gençler, ordan aldıkları fikirleri Hilvan’a, Batman’a, Siverek’e, Derik’e... Çeşitli yerlere taşıyorlar. Çünkü misyonerlik görevi gören öğrencilerdir.

Bir insan İstanbul’a gittiği zaman Nurculuğu öğreniyorsa geri döndüğünde nurculuğu beraber getiriyor. Kurtuluşçu ise Kurtuluşçuluğu getiriyor, onun propagandasını yapıyor. Bu anlamıyla 1975-76 lara kayalım, biraz hızlandıralım.

1977 bana göre, Halil Çavgun’un öldürülmesi Hilvan’da bir milattır.

Ali Yaver kaya : 78...

Gülmüş : 78 mi oluyor?

Ali Yaver Kaya : Evet, 78 oluyor.

Gülmüş : Ondan önce bahsettiğimiz bir silahlı miting vardı. Sen ilk defa Halil’le, Fuat’la konuşurken bizim “Kürdistan Devrimcileri” dediğimiz kesim “Apocular” buraya, Hilvan’a nasıl geldi?

Ali Yaver Kaya : Dedim ya, ben kendimi bildim bileli bu konuda çelişkim vardı. Bu benim sosyal aktivitelerimden kaynaklanıyor. İlkokul üç dörtten itibaren o dönemde hemen hemen her dalda vardım. Futbol oynuyordum, voleybol oynuyordum... Sosyal yönüm çok gelişkindi. Okulda hepsinin birincisiydim. Onu yazmadık ama soyadım aslında “Yaverkaya” değil, “Kaya”dır. Adım aslında Ali Yaver.

Sanırım beş yaşındaydım, okula gitmek için babamı sıkıştırıyordum. Bunu parantez olarak kısaca belirteyim. babam artık dayanamadı. “Yahu artık yeter, gelirsen gel,” dedi. “Yok” dedim, “ille de okul.”

Okula götürdü. Okullar açılmış, iki-üç ay falan geçmiş. Müdür dedi ki “Bunun yaşı küçük. Mahkemeye versen yaşını büyütsen sezon biter.” Ben de ille de okul diyorum. Babam düşündü taşındı, beni nüfus memuruna götürdü. “Buna bir çare bul” dedi memura.

Hatırlıyorum. Yeni doğum yazdı, ismime “Yaver” ekledi. O şekilde okula başladım. yani müthiş bir...

Gülmüş : Yani hile-i şeriyye...

Ali yaver Kaya : He, müthiş bir okuma şevkim vardı. Zaten üç-dört ay geçmesine rağmen çok iyi uyum sağladım ve arkadaşlarımı geçtim.

Gülmüş : Burada hemen bir soru sorayım. Ailenin en büyüğü sen misin?

Ali Yaver Kaya : Yok...

Gülmüş : Senden büyük kim vardı? Bir numara?

Ali Yaver Kaya : Bir ablam var, o arada...

Gülmüş : Ablanın ismi ne?

Ali Yaver Kaya : Enzêlxan.(Veya Anzelxa)

Gülmüş : Enzêrxan. Ondan sonra iki numara?

Ali Yaver Kaya : İki numara benim. Ama arada bir kaç kişi doğmuş ölmüş.

Gülmüş : Tamam. Onları saymıyoruz. Onlar zaten kütüğe geçmemiş. Üç?

Ali Yaver Kaya : Üç, Hanım var. Daha sonra şehit düştü.

Gülmüş : Evet, onları anlat.

Ali Yaver Kaya : Ondan sonra Mehmet var, Abdullah var, en son Fidan var.

Gülmüş : ... Beş Abdullah. Sizde de bir Abdullah var yani?

Ali Yaver Kaya : Kesin...

(Devam edecek...)