Sait Çetinoğlu : 1908’i Anlamak ve Tanımlamak-3 (ve 2, 1) Bir Arada

Tekmili Birden

Sayın Çetinoğlu'nun bu değerli çalışmasını ancak 3 bölüm halinde verebildik. En son olarak 3. bölümle beraber (2 ve 1)'i de verdik. Okuyucularımız ve sayın Çetinoğlu biz bu teknik nedenlerden dolayı hoş karşılayacağını umuyoruz. Selam ve saygılarımızla. Nas-Edi

Ayrıca  Köylü Bilgi Cemiyeti, Milli Talim ve Terbiye Cemiyeti, Kadın Örgütleri, Matbuat Cemiyeti ve Esnaf Cemiyetleri de kültürel cemiyetler  olarak  toplumun denetimi ve tek tipleştirilmesi araçları olarak kurdurulacak ve Jön-Türklerce kontrol edilecektir. Cumhuriyet döneminde Halkevleri, bu işlevi görecek merkezi örgüttür. Halkevleri ve Halkodaları aracılığıyla  toplumun kontrolü ve güdümü gerçekleştirilmeye çalışılacaktır.
Bunların yanında İttihadın örgütsel yapısı bakımından son derece doğal olacak olan, Jön-Türklerin,  çete geleneğinden gelen bir yapı olarak Teşkilat-ı Mahsusa örgütlenmesine gitmemesi eşyanın tabiatına aykırı olsa gerektir. Jön-Türk geleneği devlet içinde organize ‘milli’ karakterde (Ergenekon vs.) çeteleri günümüze taşıyan en önemli faktörlerden biridir.
Türk Milliyetçiliğinin yayma aracı olarak kurdurulan Türk Derneği, Türk Yurdu ve buralardan yetişenlerin kurduğu ve Türk Milliyetçiliğinin ideolojik aracı olan Türk Ocağı da kendisini Birinci Jön-Türk döneminden İkinci Jön-Türk dönemine taşıyabilen yegane örgütlerden biri olarak toplumun şekillendirilmesinde bir araç olarak önemli bir işlev gerçekleştirmektedir.
Jön-Türk rejiminin kendisini meşrutiyet olarak adlandırması, asıl amacını gizlemekten öteye gitmez. Retorikten başka bir şey değildir. “II. Meşrutiyet'in ‘Hürriyet İnkılâbı’ olarak adlandırılmasının, sadece II. Meşrutiyet'in ilan edilmesine vesile olan paramiliter grubun kendi söylemi olma¬sı ve bunun, Türk siyasî hayatında, sistemi maniple eden (ya da etmeye çalışan) her paramiliter grubun kendi faaliyetini bir devrim olarak adlandırmasının ve sistemdeki her keskin deği¬şikliğin kendisini devrim/inkılâp olarak tanımlamasının yolunu açmasıdır… Üretim tarzındaki değişimi içermeyen bir devrim, sadece ‘devrim’ kavramının cazibesini, çekiciliğini kullanan bir siyasal değişimden, bir siyasî vakadan başka bir şey değil¬dir. II. Meşrutiyet'in ilan edilmesinde önemli rol oynayan İtti¬hat ve Terakki Cemiyeti'nin, Meşrutiyet'in ilanından sonraki uygulamalarına bakıldığında da,  ‘Hürriyet İnkılâbı’  olarak adlandırılan II. Meşrutiyet'in bir ‘inkılâp’ olmadığı gibi, as¬lında ‘hürriyet’ ile de alakası olmadığı görülmektedir. Farklı bir ifadeyle, kendini "hürriyet inkılâbı" olarak koyan II. Meş¬rutiyet, ne hürriyetin ilanına, ne de bir inkılâba tekabül etmek¬tedir… İttihat ve Terakki Cemiyeti için ‘hürriyet’ kavramının, Fransız Dev¬rimi'nden ve Yeni Osmanlılar'dan ödünç aldıkları siyasî bir jargon olmanın ötesinde pek de bir anlam ifade etme[z]” 
İttihat ve Terakki'nin özgürlüklere yönelik operasyonları sadece hukuk alanıyla da sınırlı değildir. 6 Nisan 1909'da Serbesti Gazetesi Başyazarı Hasan Fehmi Bey ve İsmail Mahir Paşa öldürüldü. İkdam Başyazarı Ali Kemal, bir subayın kendisine, Cemiyet'in Mevlanzade Rıfat, İsmail Kemal Bey ve kendisinin öldürülme¬sine karar verdiğini ihbar ettiğini ‘Adalet Bakanı'na Açık Mektup’ başlığıyla ilan etti. Suikasttan da, bir dostunun evine sığınarak kurtuldu. 30 Ocak 1910'da Ahrar Fırkası kapatılmış; 9 Haziran 1910'da Sada-yı Millet Gazetesi Başyazarı Ahmet Samim ve 10 Temmuz'da Şehran Gazetesi Başyazarı Zeki Bey öldürülmüş; tüm bunlar, hürriyete kavuşulduğu söylenen bir dönemde fikir hürriyetini kullanma¬nın olası sonuçlan hakkında topluma fikir vermiştir.

Jön-Türk rejimi eylemleri ve uygulamaları önceki rejime rahmet okutacak düzeyde şiddetin egemen olduğu bir rejimdir: İktidarların devamı için baskının giderek süregenliğe dönüştürüldüğü, giderek saldırgan bir hal almakta olduğu bir korku tünelidir. Baskının kurumsallaşması saldırganlığı daha artırarak şiddeti savaşa doğru tırmandıracaktır. Jön-Türk siyasetinin  temel direği olan milliyetçi,  ırkçı ve saldırgan politikalar, İmparatorluğun kolayca dağılmasına etken olduğu gibi imparatorluk coğrafyasındaki bütün halklara yıkım getirecektir.
Meşrutiyetin ilan edilmesinin  özgürlükle bir ilintisi yoktur. Jöntürk yönetiminde yönetilenler açısından özgürlüğün esamesi dahi okunmaz. Uzun ve kalıcı bir türlü içinden çıkılamayan bir karanlık döneme girilmiş, neredeyse önceki rejimi mumla aratacak uygulamalarla imparatorluk halklara mezar olmasının yanında Jön-Türk siyaseti kalıcılaşmış etkileri günümüze kadar uzanmıştır. Bu gün hala en temel özgürlükler için insanlarımız bedel ödemektedirler.
Meşrutiyet'in ilanı ile bir özgürlük ortamının geleceğine inanan, fakat İttihat ve Terakki Cemiyeti'nin politikalarını gördükten sonra yaşadığı dönemi ‘uğursuz dönem’ olarak adlandıran Tevfık Fikret ‘Doksanbeşe Doğru’ şiirinde II. Meşrutiyet'in ilanı ile birlikte Jön-Türklerin hürriyet yerine yen bir karanlık çağı başlattığını ifade ederek sert eleştirilerde bulunur:
 ‘Bir devr-i şeamet, yine çiğnendi yeminler;
Çiğnendi, yazık, milletin ümmid-i bülendi!
Kanun diye topraklara kürtündü cebin¬ler
Kanun diye, kanun diye kanun tepelendi...
(Antlar gene bozuldu, başladı bir karanlık çağ,
gene çiğnendi halkın tek yüce umudu.
Kanun, dedik, sürttük alınları topraklara,
 kanun, dedik,  kanun, dedik,  tepeledik kanunu.
 Ağlamalar, sızlamalar gene boşa gitti, boşa!)
…
Kanun diyoruz; nerde o mescûd-i muhayyel?
 Düşman diyoruz; nerde bu?  Hâriçte mi, biz mi?
 Hürriyetimiz  var,  eliyoruz,  şanlı,  mübeccel;
düşman bize kanun mu, ya hürriyetimiz mi?
 Bir hamlede biz bunları kahrettik en evvel.
(Kanun, diyoruz, o uyduruk tanrı nerde hani?
Düşman,  diyoruz,  nerde  bu,  dışarda  mı,  biz miyiz?
Özgürlüğümüz var, diyoruz, ünlü, yücelerden yüce,
bize düşman  olan  kanun mu, yoksa  özgürlüğümüz mü?.
Biz bir çırpıda bunları sildik süpürdük en önce.)
…
Ey millete bir sille olan darbe-i münker;
 ey hürmet-i kanunu tepen sadme-i bî-dât!
Milliyeeti, kanunu mukaddes tanıyan her
Vicdan seni lanetle, mezelletle eder yad...
Düşsün sana meyyal-i ta¬hakküm eğilen ser
Kopsun seni -bir hak diye- alkışlayan el¬ler.
(Ey halkıma bir şamar gibi inen paslı yasak!
Ey  kanuna  saygıyı  tepen  kara  zulüm!
Halkı ve kanunu kutsal tanıyan her yürek
 yarın seni yerin dibine soka soka anacak.
Düşsün, zorbalık için, sana eğilen başlar birer birer!
 Kopsun, seni bir hak diye, alkışlayan eller!”
1908 ve Jön-Türk rejimi ile ilgili sözlerimizi Şair Eşref’in 100 yıl önce jön-Türkler üzerine yazdığı ve Jön-Türk zihniyetinin günümüzde de sürdüğünü özlü bir şekilde anlatan ünlü hicvi ile bitirelim.:
“Vakt-i istibdâdda söz söylemek memnu' idi,
Ağlatırdı ağzını açsan hükümet mananı;
 Devr-i hürriyyetteyiz şimdi, değişti kaaide:
Söyletirler evvelâ, sonra s..erler ananı.”

KAYNAKÇA:

 1- Jön-Türkler, İslamcılık, Osmanlıcılık ve Türkçülüğü aynı kategoride almaktadırlar. Bu tönden Osmanlıcıkla Türkçülük arasında fark yoktur

 2- Vahakn N. Dadrian, Ermeni Soykırı Tarihi, Balkanlardan Anadolu ve Kafkasya’da Etnik Çatışma,Türkçesi. Ali Çakıroğlu, Belge Yayınları, 2008, s. 267

 3- Mete K. Kaynar, Osmanlı’da Devrim Oldu mu? II.Meşrutiyet’i Okumak, Resmi Tarih Tartışmaları-4, Ed. Fikret Başkaya,  Özgür Üniversite Kitaplığı, 2008 s. 39

4-  Adanır Fikret Bulgaristan, Yunanistan ve Türkiye Üçgeninde Ulus inşası ve Nüfus Değişimi. Türkiye’de Etnik Çatışma . der.Zürcher İletişim Y. 2005, s 25

 5- Jön-Türkler, İslamcılık, Osmanlıcılık ve Türkçülüğü aynı kategoride almaktadırlar. Bu tönden Osmanlıcıkla Türkçülük arasında fark yoktur

  6-Vahakn N. Dadrian, Ermeni Soykırı Tarihi, Balkanlardan Anadolu ve Kafkasya’da Etnik Çatışma,Türkçesi. Ali Çakıroğlu, Belge Yayınları, 2008, s. 267

 7- Mete K. Kaynar, Osmanlı’da Devrim Oldu mu? II.Meşrutiyet’i Okumak, Resmi Tarih Tartışmaları-4, Ed. Fikret Başkaya,  Özgür Üniversite Kitaplığı, 2008 s. 39

  8- Adanır Fikret Bulgaristan, Yunanistan ve Türkiye Üçgeninde Ulus inşası ve Nüfus Değişimi. Türkiye’de Etnik Çatışma . der.Zürcher İletişim Y. 2005, s 25

  9- Balkan savaşları aslında Jön_Türklerin asıl ajandalarını ortaya koymada bir fırsat verdiğini söyleyebiliriz. Bu savaşlar, Türkçülüğün açıktan birleştirici öğe olarak  temel politika haline getirilmesini ağlamıştır. Zaten Osmanlı yönetici elitinin zihninde İslamcılık, Osmanlıcılık ve Türkçülük aynı anlama geldiğini bir kez daha vurgulayalım.

  10-Mete K. Kaynar, Osmanlı’da Devrim Oldu mu?.. s.39

11- Arsen Yarman, Sunuş,  Boğos Natanyan, Sivas 1877, Yayına hazırlayan Arsen Yarman, Birzamanlar Y. 2008,s 32-33.
  Arsen Yarman, Sunuş… s 39

12- Daha fazla bilgi için; Murat Bebiroğlu, Osmanlı Devletinde Gayrimüslim Nizamnameleri, Ed. Cahit Külekçi. 2008, Vartan Artinian, Ermeni Anayasası’nın Doğuşu, Çev. Zülal Kılıç, Aras Y. 2004.

 13-Arsen Yarman, Sunuş… s 44

 14-Arsen Yarman, Sunuş… s 72

 15-Aykut Kansu, 100.Yıldönümünde 1908 Devrimini Anlamaya Çalışmak, Toplumsal Tarih,Sy 175 , Temmuz 2008
 
16-Ahmet Bedevi Kuran, görüşmenin Keskinli Rıza adlı bir askeri okul öğrencisi  ile yapıldığını kaydeder, Ahmet Bedevi Kuran, İnkılap Tarihimiz ve Jön Türkler, Kaynak Y,2000, s 275-276

 17- Aykut Kansu, 100.Yıldönümünde 1908

  18-Sina Akşin Jön Türkler ve İttihat Ve Terakki, Gerçek Y. 1980,s 49

  19- Aktaran.Y. A. Petrosyan, Sovyet Gözüyle Jöntürkler, Türkçesi, Mazlum Beyhan, Ayşe Hacıhasanoğlu, Bilgi Y. 1974, s 229

  20-Y. A. Petrosyan, Sovyet Gözüyle Jöntürkler,… s 230

  21-Hüseyinzade aynı zamanda Jön-Türk döneminde birçok milliyetçi derneğin kurucusudur.

 22- Şahan Natalie, Biz Ermeniler ve Türkler, Çev. Nihal Aktan, Peri Yayınları, 2008 s. 43

  24-Şahan Natalie, Biz Ermeniler ve Türkler… s 45

  25-Y. A. Petrosyan, Sovyet Gözüyle Jöntürkler,… s 230

 26- Y. A. Petrosyan, Sovyet Gözüyle Jöntürkler,… s 234

  27-Cem Uzun, Kemalizm Sol Değil, Antikapitalist, 2004, s 32

  28-Ermeni Komitelerinin A’mal ve Harekat-ı İhtilaliyesi, haz. Erdoğan Cengiz,Başbakanlık Basımevi, 1983, s 24

  29-Vahakn N. Dadrian, Ermeni Soykırı Tarihi… s 83

  30-Ermeni Komitelerinin A’mal ve Harekat-ı İhtilaliyesi, s 25

 31- Arsen Avagyan, Gaidz F. Minassian, Ermeniler ve İttihat ve Terakki, Çev.Ludmilla Denisenko,  Mutlucan Şahan, Aras Y. 2005, s 22

 32-Cem Uzun, Kemalizm Sol Değil… s 34

  33-Cem Uzun, Yüzleşme zamanı "Kemalizm sol değil", Resmi tarih tartışmaları 1, Ed. Fikret Başkaya, Özgür Üniversite kitaplığı, 2005, s 11-12

  34-Hüsamettin Ertürk, İki Devrin Perde Arkası, Sebil Y.1996, s 65

  35-Y. A. Petrosyan, Sovyet Gözüyle Jöntürkler,… s 286

  36-Arsen Avagyan, Gaidz F. Minassian, Ermeniler ve İttihat ve Terakki… s 23

  36-Arsen Avagyan, Gaidz F. Minassian Aynı yerde

  37-Arsen Avagyan, Gaidz F. Minassian, Ermeniler ve İttihat ve Terakki… s 24

  38- Meri Koçar, Artnyano 'turetskiye obşestveno-politiçeskiye otnoşeniya i Armyanskiy vopros, (Ermeni Türk Toplumsal Siyasi İlişkileri ve Ermeni Sorunu), Erivan, 1988, s. 124 -125 Aktaran Arsen Avagyan, Gaidz F. Minassian, Ermeniler ve İttihat ve Terakki… s 25

 39- Arsen Avagyan, Gaidz F. Minassian, Ermeniler ve İttihat ve Terakki… s 25-26

  40-Arsen Avagyan, Gaidz F. Minassian, Ermeniler ve İttihat ve Terakki… s 26

  41-Feroz Ahmad, İttihat ve Terakki 1908-1914, çev. NuranYavuz, Kaynak Y. 2004, s 16

 42- Feroz Ahmad, İttihat ve Terakki 1908-1914, çev. NuranYavuz, Kaynak Y. 2004, s 17

 43- Fikret Başkaya,  Yediyüz, Osmanlı Beyliğinden 28 Şubata: Bir Devlet Geleneğinin Anatomisi, Ütöpya, 1999, s 247

 44- Hürriyet Kahramanı Resneli Niyazi Hatıratı, Haz. Nurer Uğurlu, ÖrgünY. 2003, s 200-2001

 45- Feroz Ahmad, İttihat ve Terakki 1908-1914, çev. NuranYavuz, Kaynak Y. 2004, s 22

  46-Feroz Ahmad, İttihat ve Terakki 1908-1914… s 17

  47-Balkanlarda Kuvve-i Seyyare Kumandanı Yüzbaşı Bekir Fikri, Yay. Hz. Tarihi Araştırmalar ve Dökümantasyon Merkezi Kurma  ve Geliştirme Vakfı, Belge(Dün-Bugün_Yarın) 1985, s 7

 48- M. Şükrü Hanioğlu, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Zihniyet, Siyaset ve Tarih, Bağlam Y. 2006, s 258

  49-Fikret Başkaya,  Yediyüz, Osmanlı Beyliğinden 28 Şubata: Bir Devlet Geleneğinin Anatomisi, Ütöpya, 1999, s 247

  50-Talat Paşa’nın Hatıraları, Neşreden Ekrem Bolayır. Güven M. 1946, s 14

  51-Feroz Ahmad, İttihat ve Terakki 1908-1914… s 23

  52-Fikret Başkaya,  Yediyüz, … 252

  53-Y. A. Petrosyan, Sovyet Gözüyle Jöntürkler,… s 311

  54-Mevlanzade Rıfat, Türkiye Inklabının İçyüzü,Mevlanzade’nin bu eseri tam metin olarak  yakında Belge Uluslararası Yayıncılık tarafından  yayınlanacaktır.

55- Fikret Başkaya,  Yediyüz, … 252

 56- Hüseyin Cahit Yalçın, Siyasal Yazılar, T.İş Bankası Kültür Yayınları, Y. Haz. Rauf Mutluay, 1976, s 7-8

 57- Hüseyin Cahit Yalçın, Siyasal Yazılar…  s 15

 58- Mevlanzade Rıfat, Türkiye Inklabının İçyüzü,

 59- Feroz Ahmad, İttihat ve Terakki 1908-1914… s 31

 60- Hüseyin Cahit Yalçın, Siyasal Yazılar…  s 17

 61- Ahmet Bedevi Kuran, İnkılap Tarihimiz ve Jön Türkler, Kaynak Y. 200, s 315

 62- Feroz Ahmad, İttihat ve Terakki 1908-1914… s 33

  63-Türk-Ortodoks Kilisesi 1.5.1921 tarih ve 825m/94-26 sayılı kararla –milli görev için-İcra Vekilleri Heyetince  kuruldu  BCA 030.18.1.1/3.18.14

  64-BCA 030.10.0.0/109.732.29

 65- BCA 030.18.1.1/7.25.17

  66-Ahmet Bedevi Kuran, İnkılap Tarihimiz ve Jön Türkler, Kaynak Y. 200, s 289

  67-Pervin Erbil, İttihatçı Düşünce ve Eylemin Anatomisi, Resmi Tarih Tartışmaları-4… içinde s 190

  68-Fikret Başkaya,  Yediyüz, … 246-248

 69- Mete K. Kaynar, Osmanlıda Devrim Oldu mu? Resmi Tarih Tartışmaları-4… içinde s 49

 70- Baskın Oran, Atatürk Milliyetçiliği, Resmi İdeoloji Dışı Bir İnceleme, Bilgi Y. 1993, s 53

 71- Selim Deringil, Simgeden Millete, II. Abdülhamid’den Mustafa Kemal’e Devlet ve Millet, iletişim, 2007, s 266-267

  72-Çağlar Keyder, Türkiye’de Devlet ve sınıflar, İletişim Y. 1995, s 78

 73- Sait Çetinoğlu, Sermayenin Türkleştirilmesi, Resmi Tarih Tartışmaları-s Ed. Fikret Başkaya, Özgür Üniversite Kitaplığı,2006, s 91

 74- Ragıp Zarakolu , Önsöz, Resmi Tarih Tartışmaları-3, İttihatçılıktan Kemalizm’e… s 7

 75- Yves Ternon, Ermeni Tabusu… s 203-204

  76-Sefi Öngider, Kuruluş  ve Kurucu, Aykırıu, 2003, s 31

 77- Yves Ternon, Ermeni Tabusu… s 204

  78-Taner Akçam, İnsan Hakları ve Ermeni Sorunu,İmge K. 2002, s 112

  79-Feroz Ahmad, İttihatçılıktan Kemalizme, çev. Fatmagül Berktay (Baltalı) Kaynak Y. 1999, s.87
  Yves Ternon, aynı yerde

 80- Çağlar Keyder, Türkiye’de Devlet ve sınıflar, İletişim Y. 1995, s 86-87

 81-Jön-Türkler zaferlerine ortak istemezler  İttihat ve Terakki ‘kalkın ey ehlivatan’ dediğine adeta pişman olmuştur.  Halkın gösterilerinden rahatsız olan Jön-Türkler 7 Ağustos tarihli  beyannamelerinde; ‘Artık bu nümayişlere son verelim, Herkes iş ve gücü ile meşgul olsun… Artık herkesin işi gücü ile meşgul olacağı zamanın  hulül ettiğini umuma hamiyetle ihtar’ ederler. Hasan Amca, Doğmayan Hürriyet, Bir Devrin İç Yüzü 1908-1918, Arma, 1989, 18-28

  82-M. Şükrü Hanioğlu, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Zihniyet, Siyaset ve Tarih, Bağlam Y. 2006, s 257

  83-M. Şükrü Hanioğlu, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e… s 258-259

  84-Yves Ternon, Ermeni Tabusu, Çev.Emirhan Oğuz, Belge Y. 1993, s 184.

  85-Tolga Ersoy, İttihatçı Gelenek, İttihat ve Terakki Dersleri, Resmi Tarih Tartışmaları-3 İttihatçılıktan Kemalizm’e, Ed.
 86-F. Başkaya, Sait Çetinoğlu, Özgür Üniversite Kitaplığı, 2007, s 19

 87- M. Şükrü Hanioğlu, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e…s 260

  88-Hamit Bozarslan, Bir Mistizm, aksiyoloji ve Pre-totalitarizm olarak Komitacılık , Resmi Tarih Tartışmaları-4 içinde s 134
 89- Ayşe Hür, 1908-1938 döneminde Hukuk Dışı Uygulamalar, Resmi Tarih Tartışmaları-3… içinde s 239

 90- Aykut Kansu, 1908 Devrimi, çev. Ayda Erbal,  İletişim Y. 1995, s.357-440

  91-burada jön-Türklerin hazırladıkları seçim kanununun 1950’lerin ortalarına kadar yürürlükte kaldığını belirtelim

  92-Pervin Erbil, İttihatçı Düşünce ve Eylemin Anatomisi, Resmi Tarih Tartışmaları-4… içinde s 190-191

  93-Hamit Bozarslan, Bir Mistizm, aksiyoloji ve Pre-totalitarizm olarak Komitacılık , Resmi Tarih Tartışmaları-4 içinde s 135
  94-Ayşe Hür, 1908-1938 döneminde Hukuk Dışı Uygulamalar, Resmi Tarih Tartışmaları-3… içinde s 241

  95-Tarık Zafer Tunaya,Türkiye’de Siyasal Partiler, Cilt 1 İletişim Y. 1998, s 311

  96-Bu cemiyetlere ilişkin daha fazla bilgi için, Tarık Zafer Tunaya,Türkiye’de Siyasal Partiler, Cilt 1 İletişim Y. 1998, s 475-500

  97-M. Şükrü Hanioğlu, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Zihniyet, Siyaset ve Tarih, Bağlam Y. 2006, s 260

 98- Daha fazla bilgi için, Tarık Zafer Tunaya,Türkiye’de Siyasal Partiler, Cilt 1.. s 501-518

  99-Mete K. Kaynar, Osmanlıda Devrim Oldu mu? Resmi Tarih Tartışmaları-4… içinde s 49-50

  100-Ayşe Hür, 1908-1938 döneminde Hukuk Dışı Uygulamalar, Resmi Tarih Tartışmaları-3… içinde s 239-240,
 
  101-A. Kadir, Bugünün Diliyle Tevfik Fikret, Gözlem Y. 1980, s 144-149

 102- Eşref, Hicviyeler, haz. Cevdet Kudret, Bilgi y.1970, s 164

----------------------------------------------------

Bu Araştırma makalesinin tamamini okumak için aşağıdakı dosya bağlantısını tıklayınız.