Ali Yaver Kaya Anlatıyor... -9 Gordion Düğümü Ferid'in Vurulmasına Geliyoruz...

Ferid Uzun Diyarbakır Cezevinde ('72 Kişisel sayfasında)

Bucaklara karşı eylem kadar; etkili olan bir diğer durum da Ferit UZUN'un vurulması olayıdır. Eğer salt, bu olaydan başlasaydık sanırım durum eksik ifade edilecekti. Çünkü burda Gordion Düğümü'müz Ferid Olayı kadar; Ali Yaver Kaya'nın bu olayın en yakın tanığı olmasıdır. Hatta tanıüı bir yana bırakın -kimileri- yıllarca onu tetikçi olarak çoktan mahkum etmişti. Biz aynı zamanda Gençliği Çalınan Bir İnsan; Ali Yaver Kaya, derken işin biraz da Ali yönünün tam bilinmesini istiyoruz. Yayınımız sürecek.../Nasname

Hilvan aslında kâmilen kendine gelebilmesi için ilkokuldan liseye, ortaokula... Halkın hepsine, ara katmanların hepsine... Şu anda bütün bu olanlara kuşkucu bakarsak gelinen yerde, Hilvan bir prototip belediyecilik yapılması gereken bir alanken, bunu Batman, Derik, Kızıltepe’ye sirayet edip, bunu numune olarak göstermek yerine Hilvan’da kazandıklarımızı Siverek’te kumar masasına yatırmışız. Ve kumar masasına yatırdığımız yer de Kürdistan’ın sütunu sayılacak Bucak aşiretine karşı harcamışız.

Bucaklar’ı sen de bilirsin, heterojen bir aşirettir. İçinde yurtseverler var, karşı-devrimciler de var, devletle ilişkisi olanlar da var. Ama bunun yanında Faikler var, diğerleri var...Şöyle bir şeyi kurcalayalım: Türk devleti Kürdistan’da feodaliteyi tasfiye etmedi. Böyle “devrimci hareket” adı altında bu feodaliteyi dağıtıp, bunun yerine bir otorite yerleştirme, yani istikrarsızlaştırma amacı mı güdüldü?

Yani iyi veya kötü, Bucakların otoritesi var. Hakimiyet kurmuş. Bir taraftan milletvekili garantisi var, öbür taraftan biliyorsun; Bucaklar sadece Siverek’le sınırlı değil, geniş bir bölgenin hepsine sözünü geçiriyordu. Hilvan’dan Gerger’e, Gerger’den diğer bölgelere hükmediyor değil mi?

Ali Yaver Kaya : Tabi tabi...

Gülmüş : Böyle bir durumda bölgeye baktığımızda Bucaklar var, kimler var başka? Kırvarlar var, başka kim var?..

Ali Yaver Kaya : Epey farklı kesimler de var; İzollar var, Tüysüzler var, irili ufaklı bir sürü şey var. Aslında Bucaklar bir aşiret değil, bir ailedir. Öyle geniş bir aşireti yok, iki üç kardeştir ve dar bir ailedir.

Gülmüş : O gün bana Paydaşları anlatırken... Paydaşlar ve Süleymanlar. Süleymanlar yeni gelişen bir güç, Paydaşlar eski bir güç... Buna karşı da PKK ve “devrimci güç” diyelim. Bu çatışmalarda Paydaşlar da Süleymanlar gibi tasfiye edilmedi mi? Bunlar bir fayda gördüler mi? Yani ne oldu? Sıdkı onlar da götürülmedi mi?

Ali Yaver Kaya : Sıdkı’nın vurulması da çok şüpheli...

Gülmüş : Celal Paydaş ne oldu?

Ali Yaver Kaya : Sanırım o eceliyle öldü fakat Sıdkı’nın vurulması çok, çok...

Gülmüş : Şaibeli?..

Ali Yaver Kaya : Çok şaibeli. Sıdkı Hareket’e ilk desteği veren kişi, Paydaş ailesinden.

Gülmüş : Sana ilk silah teklif eden?

Ali Yaver Kaya : Tabi tabi, verdi de...

Gülmüş : Bir de köylerini açtılar...

Ali Yaver Kaya : Tabi. Babası da haber gönderdi. “Ali gelsin işi var” diye haber gönderdi. Gittim, babası da bir silah verdi. Evi zaten bize açıktı. O dönem örgüte yardım eden şey bir insan.

Gülmüş : Sıdkı’nın vurulması nasıl oldu sence?

Ali Yaver Kaya : Zamanla arkadaşların hepsiyle ilişkisi oldu. Karasungur, Kemal Pir onlar geliyordu.

Gülmüş : Sıdkı’nın evine mi gidiyorlardı?

Ali Yaver Kaya : Tabi tabi. Sürekli evindeydik. Hatta Sıdkı bu harekete çok bağlandı. Benimle çok sıkı ilişkisi vardı, “Kemal gelirse, bana göstermezsen kabul etmem, küserim.” Böyle bir durum vardı. “Kemal Hilvan’a geldiği zaman mutlaka göreceğim...” diyordu. Tabi bu durum devletin gözünden kaçmadı, bir yere not edildi.

En son, -sanırım biz yakalanmıştık o zaman-, o dönem kamyonu da vardı, Suriye’ye gidip geliyordu... Arabasıyla yola çıkıyor. Yolda, nasıl istihbarat almışlarsa almışlar, asker elbisesiyle yolunu kesmişler... Yanında her zaman silahı vardı, siviller yolunu kesse teslim olmaz, çatışır ölürdü. Askeri elbiseli olduğu için rahat tuzağa düşürülmüş.

Gülmüş : Kaç tarihinde oldu bu?

Ali Yaver Kaya : Seksen falan?..

Gülmüş : Haa, biz o zaman içerdeydik...

Ali Yaver Kaya : Tabi, sonlarına doğru falan. Daha sonra öğrendiğime göre Apo’yla telefonda konuşmuş. Hatta Türkiye’den çıkacakmış, Suriye’ye gidecekmiş.

Gülmüş : Apo neredeydi o zaman, Suriye’de mi?

Ali Yaver Kaya : Tabi.

Gülmüş : Seksende vurulduğuna göre o zamanlar Apo Suriye’de. Telefonla Apo ile görüşüyor, Suriye’ye gitme durumu var.

Ali Yaver Kaya : Tabi. İşte tam o gün gitmek niyetinde olsa gerek.

Gülmüş : Çok hızlandırdık. Sıdkı konusu kalsın. Şimdi daha önce söylediğim meseleye dönelim: Yani “çelişkinin olmadığı yere çelişki sok...”

Şimdi o bizim makus talihimizde yer alan Ferid Uzun olayı var. Ferid’le bir kaç şekilde hedefi vurarak, bir kaç kesim var, bir kaç etki alanı var.

(Vurulduktan sonra) Bucakların üzrine atılmasıyla Bucaklara karşı çatışma zemini hazırlama var. Fakat sonra mahkeme sirayetiyle senin de içerisinde bulunduğun o durumu şu andaki bakışımızla bir bakalım.

Yani TİKKO var, Rizgari var, Rizgari yoktu değil mi o dönemde?...

Ali Yaver Kaya : Vardı vardı... Özgürlük Yolu vardı, herkes vardı.

Gülmüş : Yani hemen hemen prototip bir örgütlenme yeriydi Siverek...

Kamera: Her Kürdistan şehrinde herkes vardı...

Gülmüş : Hayır, ama Siverek’in çok renkliliği vardı. Öğrenci kesimi çok fazlaydı. Mesela TİKKO’nun en güçlü olduğu yerlerden bir tanesi de Siverek’ti, silahlı gerillaları da vardı.

Ali Yaver Kaya : Tabi tabi.

Gülmüş : Ben biliyorum. Müslüm Elma ve diğerleriyle konuştum.

Ali Yaver Kaya : Tabi tabi, geliyorlardı.

Gülmüş : Biz şimdi esas meseleye gelelim, Ferid Uzun’a...

Ali Yaver Kaya : Ona sonra gelelim. Hilvan’daki o iki-üç aylık rahat dönem, “devrim”in başarı kazandığı dönem hazmedilmedi.

Gülmüş : Çabuk kumar masasına kondu?..

Ali Yaver Kaya : Hiç bir şey toparlanmadan hemen süratle Siverek’te bu işi başlatma...

Gülmüş : Yani domino taşları devreye girdi?..

Ali Yaver Kaya : Tabi tabi. Rahatlık bazı güçlerin işine gelmiyordu. O bölgede mutlaka silahlar konuşacak, bir çatışma olacak, gerginlik olacak. Rahat bir ortam olmayacak. Süleymanlar, Paydaşlar sindirildi. Kim kalıyor o dönemde sindirilecek? Paydaşlar zaten örgütün yanında...

Gülmüş : Yedeğe alındı yani?

Ali Yaver Kaya : Tabi. Öbür hareketleri desen, bize karşı bir şey sürdürme pozisyonunda değiller. Kim kalıyor? Bucaklar kalıyor.

Ha, Bucaklarla bir çatışmaya girilirse uzun vadeli sürebilir.

Gülmüş : En uzun süreli güçlerin çatışabileceği yer?..

Ali Yaver Kaya : Tabi. O plan devreye sokuldu. Çünkü o dönemde Bucaklarla çatışmanın hiç bir haklılığı yok!.. Adamlar, bütün mahkümlar kaç defa Hilvan’a geldiler. Zaten aleni bir şekilde “Falan arkadaş bir eylem koyacak...” diye herkes söylüyordu. Herkes biliyordu.

Gülmüş : Evet, açık hedef belirleniyordu?..

Ali Yaver Kaya : Açık bir durum vardı...

Gülmüş : Hatta, -sözünü unutma-, bu konuda ben şöyle bir duyum aldım... Sen ne kadar tasdik edersin bilmiyorum. Bana dediler ki; Apo bu “Siverek Mücadelesi” ni başlatıp Suriye'ye geçecek ya; (Apo) diyor ki: “Mehmet Celal Bucak’ı sağ ele geçireceksiniz, onu Siverek’in bütün köylerinde dolaştıracaksınız, boynuna ip takıp Siverek çarşısına getirip asacaksınız.”

Yani şu değil: “Mehmet Celal Bucak bir hedef olarak vurulacak, ortadan kaldırılacak” yok. Hatta Karasungur ile Kemal Pir arasındaki çelişkiyi de söyleyeyim. Kemal’le de, Karasungur’la da çok kaldığım için biliyorum.

Diyordu ki; “Bu eylemin Kırbaşı’nda olması kadar yanlış bir durum yok. Ben Kemal Pir olarak şehir gerillacılığı yapacaksam, onu Ankara’da vururum, Antep’te vururum. İzmir’de vururum. En tesirsiz halde. Ama adamlar kozik savaşından kaynaklanan feodal kabadayılıkla gidiyor Kırbaşı’nda basıyor ve öldürmek istiyor.”

Kemal şunu da bilmiyordu: Bir talimat da var. Apo tarafından verilmiş bir talimat da var. Mehmet Celal Bucak, Kürdistan’da feodallerin direği durumunda. Dolayısıyla onu rezili rüsva edecek bir ölüm seçiyor.

Diyelim ki bir düşmanı elegeçirirsin, öldürürsün. Bu mertçe bir düşmanlıktır. Bugünkü bilgilerimizle olaylara baktığımız zaman, demek ki plan şu: birincisi Mehmet Celal Bucak’la uzun süreli bir çatışma yaşamak, ikincisi diğer siyasi hareketleri tesirsiz hale getirme...

Çünkü böylesi bir çatışma onların statükosunu da bozuyor.

Üçüncüsü bu Ferid eylemi. Bu şekilde Bucaklara karşı Uzunları harekete geçiriyorsun, hem Ferid gibi bir şahsiyete yönelerek öfke yayıyorsun, hem onun örgütlenmesini dağıtıyorsun. Yani Kawa’nın beyniydi, biliyorsun.

Ali Yaver Kaya : Tabi tabi...

Gülmüş : Örgütün beynini vurursan diğeri dağılır, siner. Benim gördüğüm PKK de taktik şu: Birini vur, diğerine gözdağı ver, tehdit et.

(Devam edecek)