Nasname Ozgur Bireyler Toplulugu: Konfederalizm de Nereden Çıktı? Konfederalizm de Nereden Çıktı? ================================================================================ Metin Delikan on 30 Mar, 2008 05:38:00 Birden fazla kurum veya kuruluÅŸun bir çatı altında yöntimine federasyon deniliyor örgütlenme literatüründe. Sayalım ki bir kaç ayrı iÅŸ kolunda bir kaç ayrı sendika var. Bu sendikalar politik veya sosyal faaliyetlerinde birlikte hareket edip, birlikte karar almak için bir birlik kuruyorlar. Bu durumda bu oluÅŸuma federasyon diyebiliriz. Bu durumda sendika yönetiminin dışında bir tepe yönetim olur ve federasyonu yönetir. Bu federasyonlar kendi aralarında birleÅŸip bir çatı yönetim kurarlarsa buna da konfederasyon denir. Almanyanın esas adı Federal Almanyadır. Uluslararası adı Federal Republic of Germanydir. Yani Federal Almanya Cumhuriyeti. Bu ne anlama gelir? Bir; Almanyanın başında kıral yoktur, seçilmiÅŸ cumhurbaÅŸkanı vardır, dolayısıyla cumhuriyettir. Ä°ki; bu ülke kendi içinde bağımsız bölgesel yönetimlerden oluÅŸmuÅŸtur ve siyasi ve ekonomik olarak merkezi yönetime, yani federal hükümete baÄŸlıdır. Burada dikkatinizi çekmek istediÄŸim bir nokta var; Almanya konfederal deÄŸil federal bir devlettir. Peki ne zaman konfederal bir devlet olur? Bir baÅŸka ülke, mesela Belçika gibi federal bir ülke, Federal bir Almanya ile bir çatı yönetimde anlaşırsa buna konfederal bir devlet diyebiliriz. Peki öyle bir ihtimal var mı? Bu soruyu bir Belçikalı veya Almana sorarsanız aptal diye gülerler. Çünkü öyle bir ÅŸeye ihtiyaç yoktur ve yüzyılların verdiÄŸi bir gelenekle oluÅŸmuÅŸ bu ruhsal oluÅŸum aynı zamanda insanları yan yana tutan bir gelenektir. OlaÄŸanüstü bir durum olmazsa böyle bir ÅŸey akla bile gelmez. Yeryüzünde kendine konfederal adını veren bir tek ülke tanıyorum: Ä°sviçre. Ä°sviçre arabalarını gördüÄŸünüz zaman arkasında CH harflerini görürsünüz. Bu harfler Confederation Halvetia kelimelerinin baÅŸ harfleridir. Yani Ä°sviçrenin esas adı budur. Peki Ä°sviçre neden kendini konfederasyon olarak adlandırmaktadır? Bu hikâye hem çok uzun ve hem de Kürd kardeÅŸlerimin anlayamayacağı bir durumdur. Ä°sviçre hem çok zengin ve hem de demokrasisi çok eskilere dayanan bir ülkedir. Bu hikâye beÅŸ yüz yıllıktır dersem yalan olmaz. Eskiden derebeylerin her biri kendi başına bir devlet sayıldığı zamanlar azar azar iç yönetiminde serbest ama birlikte yönetilen küçük devletler olmaya baÅŸladı. Åžehirler arasındaki bu birleÅŸmeler zamanla federasyonlar oluÅŸturdular. Öyle bir zaman geldi ki federasyonlar kendi aralarında birleÅŸti ve Ä°sviçre beÅŸ ayrı dil konuÅŸan bölgelerden oluÅŸan konfederasyon ÅŸekline dönüÅŸtü. Bu tamamen bir ihtiyaçtan kaynaklanmıştır. Ama Ä°sviçre halkının demokrasi anlayışı ve ruhsal yapılanması tamamen kendine özgüdür. Tarihsel geliÅŸim süreci, aristokrasinin kendi arasındaki iliÅŸkileri böyle bir sonuç doÄŸurmuÅŸtur. Ama bir ÅŸeyi daha belirtmeden geçmek olmaz. Farklı dilleri konuÅŸuyor olması, ille de federasyonu zorunlu kılar diye bir görüÅŸ yanlış olur. Ä°leri demokrasilerde devlet oluÅŸumlarında her ülke kendine özgüdür. Dikkat ederseniz Almanya tek dilli olmasına raÄŸmen federasyondur ama iki dilli olan Hollanda federasyon deÄŸildir veya en azından kendini federasyon olarak tarif etmemektedir. Bu konuda daha pek çok örnek vardır ama uzatmamak için anlatmıyorum. Gelelim Kürdlerin federasyon ve konfederasyon ihtimaline. Ben bu kavramları anlatmaya çalıştığım zaman özellikle unutulmaması gereken bir ÅŸeyi tekrar ettim. Bir daha tekrar edeyim ki bu kavramlar ileri demokrasilere özgüdür. Hala demokrasi sorunu olan ülkelerde bu söz konusu deÄŸildir. Hele dili yasak, adı yasak bir ülkenin insanların önüne konmuÅŸ konfederalizm ve hatta konfederalizm önderi kavramlarının deli saçması olduÄŸunu anlamak zor deÄŸil. Öncelikle bir soru sormam gerekiyor: OrtadoÄŸuda federal anlamda bir yapılanma var mı? Yok. Onu bırakalım, otonomik anlamda bir yapılanma var mı? Yok. Peki ama bir halkın diÄŸerini boÄŸduÄŸu, birinin diÄŸerini yok saydığı böyle bir coÄŸrafyada alttan gelen, yani sivil örgütlenmeden gelen demokratik bir anlayışla böyle bir siyasi ve ekonomik konfederasyon olabilir mi? Olacaksa ne zaman? Bu soruların cevabını ancak falcılar verebilir. Aklı başında bir insanın böylesi hayali bir soruya muhatap olması mümkün deÄŸil. Bu kavramı utanmadan Kürd gündeminde tutanlar bize kiminle federal, kiminle konfederal olacaklarını da anlatmalıdır. Kaldı ki kurulacak olan federal ve konfederal önderleri kim ne zaman seçti? Hangi hakla, hangi demokrasi anlayışıyla? Oldu olacak konfederal Ä°sviçreye serok ilan etsinler. Bu bana daha mantıklı geliyor. Bütün bunları duyunca Sümer Rahip Devletine ÅŸükür ediyorum. Eh, bunu da yaÅŸadık. Onlar söylüyor, diÄŸerleri gülüyorlar. Ben utanıyorum.