Nasname Ozgur Bireyler Toplulugu: Avhewa, hawir, xetereyên paşerojê û bêxwedîtiya Bakurê Kurdistanê

Avhewa, hawir, xetereyên paşerojê û bêxwedîtiya Bakurê Kurdistanê
================================================================================
Êlxan  Penaber on 26 Nov, 2009 01:59:00
 
Xebat ji aliyê WWFê ve hate kirin û encamên wê di 23ê sermawezê 2009ê de
li München a Almanyaye hate diyarkirin. Karakterê guhertina klîmayê ne bi
qasi ku em dizanin hêdî û sekanbar e. Hin fenomenên kavilker dê beriya
2050yê pêk bên. Dê erda me (dinya me) bêî ku şûnve vegere, germtirîn
bibe.
Di vê xebatê de herêm û cihên erdê yên herî zêde ziyanê bibinîn jî
hatine kivşekirin. Herwiha nîşaneyên girîng ên dê di paşerojê de hê
bêhtir rola xwe diyar bikin jî bûne mijara xebatê. Bo mînak helandina
aysbergên cemseran (polanan), hişkesaliyên dawî li Kalîforniyayê (YDA),
guherîna berbiçav a werzan, guherîna werza havînê li Hindistanê, kêmbûn
û mirina daristanên Amazonê ûêd.Helîna qeşayiyên cemseran dê di nava 40
salan de kêm-zêde nîv metroyê ji hemberiya deryayan bilintir bike. Dê bahoz
û lehî bibin belaya serê herêmên peravî. Herêmên peravan dê bêhtir
ziyana guherina klîmayê bibînin, lewra bahoz û lehî di heman demê de pêk
tên, wekî Hûrrîkana Katrîna ya 2005ê ya li New Orleansê xistibû.
Xebatê da diyarkirin ziyana salane ya ev hûrrîkanan dide herêma New Yorkê
dê heya sala 2050iyê bigihê 5 milyar Dolar. Pirraniya daristanên Amazonê
dê winda bibin. Bêî ku mirov van daristanan xirab bikin, tenê klîma dê
bibe sedema 70 % telefa daristanên Amazonê. Karbondîoksît dê 50 % zêde
bibe ku ev bi serê xwe ji bo guhertina klîmayê bes e.
Bi zêdebûna du pile germê 1,6 milyonkîlometroçargoşe daristanên baranê
ji holê radibin. Dê havîn li Hindistanê biherime, di havînê de mûryaz û
laser hebin. Dê ji germê, berf û cemedên çiyayên Hîmalaya jî para xwe
bigirin, bihelin û ziyanê bidin 70 % ji xelkê Hindistanê, lewra çandiniya
Hindistanê girêdayî ava çem û rûbarên ji Himalayê tên e.
Bi vê xebatê ve zanist ji hikûmetan daxwaz dikin ku gavên bilêz bên
avêtin, qet nebe ziyan bê kêmkirin. Tê xwestin ku welatên dewlemend heya
sala 2020ê 40 % ji emîsyonên CO2-ê kêm bikin.
Konferansa klîmayê ya NY ya li Kopenhagenê pêk hatibû jî heman daxwaz
kiribû. YDA divê êdî serhişkiyê neke, bikaranîna xwe ya emîsyonên gazan
a bêxem biterikîne.Tenê Amerîka û çîn, ji 40 % gazên xwezayê dikujin,
berpirsiyar in. Ev herdu welat divê bi tevaya cîhanê nelîzîn. Serokdewletê
nû yê Amerîkayê soz dabû ku ew dê guhertinan bike, Amerîka jî peymanên
navneteweyî yên hawirparêz pesend bike..
Rewşa Kurdistanê malkambaxî ye
Ji bo hêz û partiyên Kurdistanê problemekê wisa lûks e, ne hewce ye. çer
hebe Kurdistan mêtingeh e û çarenûsa me ne di destên me de ye. Divê em li
hêviyê bin ku welatê me azad be, ew ê safî bike. Bi taybetî statûya
nepenî ya partiyên me yên Bakur avakirine, destûrê nade ku Kurd
pirsgirêkên xwe yên rojane, neteweyî bînin ziman. Her yek ji wan xwedî
şablonek e, divê bes jiyan di bin siya wan a bêkêr de be.
Li seranserê Bakur bendavên avê tên çêkirin. Bendava Tirkiyeyê ya
yekemîn Keban jî li Kurdistanê, li Xarpêtê bû. Sala ku bendav vebû
klîmaya devedorê Xarpêtê hate guhertin. Berê berf û serma bû, paşê
zivistan hate guhertin.
Tirkan elektrîk difirotin Bulgaristan û îranê lê 87 % gundên Kurdan bêî
kareba bûn, elektrîk nas nedikirin. Kes napirse çima Tirk yek bendavek jî li
rojavayê çê nakin.T
Tirk baş dizanin û bi zanebûn bendavan li Kurdistanê çêdikin. Temenê van
bendavan herî zede 40-50 sal in. Piştî wê bendav pûç dibin, ava wan ji
xîz û heriyê tê dagirtin. Ango ew herêm dimire.
Ji qîrêjbûna cîhanê em ne berpirsiyar in. Welatê me kana av, çandinî û
ajalvaniyê ye. Em na lê dagirker dixwin. Em heya niha xwedî li sirûşta
Kurdistanê derneketin. Me bi hovîtî daristanen xwe xirab kirin. Me nepirsî
ka çima li herêmên Tirkan daristanvan hene, dewlet nahêle li wir yek darek
bêî kontrol bê birrîn lê li Kurdistanê nahêle daristanvan hebin.
Bi hêviya ku partiyên me yên teral jî guh bidin guhertina klîmayê. Bi
hêviya ku partiyên me jî pirsgirêkên hawirê bikin programên xwe û xwedî
li xwezaya Kurdistanê derbikevin ku hêj nemiriye, di sekerata mirinê de ye.
Wêne ji www.fnz.at
24ê sermawezê 2009
elxan.penaber@googlemail.com
êlxan Penaber